What would you like to search for?

သန်းပေါင်းများစွာ တန်ကြေးရှိသော မှောင်ခိုဈေးကွက်ကြီး
© shutterstock
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှု

တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှု ဆိုတာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် မျိုးစိတ်တွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတွေကို စုဆောင်း မွေးမြူပြီး ကုန်သွယ်ရောင်းချတင် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေက လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာတန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တိုးပွားလာတဲ့ အာရှ လူလတ်တန်းစားရဲ့ မြင့်မားတဲ့ ဝယ်လိုအားက မီးထိုးပေးနေတာကြောင့် ဒီနေ့ခေတ်မှာ ဒီကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှုက တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကြီးမားဆုံး ခြိမ်းခြောက်မှု တစ်ခုပါပဲ။

မြန်မာနိုင်ငံက တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုမှာ အချက်အချာနေရာတစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ ကျန်ရှိနေသးတဲ့ တောအုပ်တွေနဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေကြောင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သစ်တောတွေက မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှု အခံရဆုံး တချို့ မျိုးစိတ်တွေဖြစ်တဲ့ ကျားတွေ၊ အာရှဆင်တွေနဲ့ သင်းခွေချပ်တွေရဲ့ အဓိက အရင်းအမြစ်နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုဆိုးတာကတော့ မြန်မာက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားနေတဲ့ ဈေးကွက်အဖြစ် နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားနေတဲ့ ဥပဒေမဲ့ ရွှေတြိဂံဒေသနဲ့ ကပ်လျှက် တည်ရှိနေတာပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်နေမှုများ

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ လာမယ့်နှစ်နှစ်အတွင်းမှာ တရားမဝင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ထုတ်ကုန်များ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ရောင်းချနေမှု အဆုံးသတ်ရန်နှင့် ရွှေတြိဂံဈေးကွက် ပိတ်သိမ်းဖို့ပါ အစိုးရနှင့်အတူ တွဲဖက် လုပ်ဆောင် နေပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာတော့ ဈေးကွက်တွေအနေနဲ့ ဆင်စွယ်နဲ့ တခြားတောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ထုတ်ကုန်တွေ ရောင်းဝယ်နေမှုကို အဆုံးသတ်ဖို့ သဘောတူခဲ့ကြပြီး တိုင်းပြည်အနှံ့မှာလည်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ခွဲခြားသတ်မှတ် ဖမ်းဆီး၍ ကိုင်တွယ်ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးရအောင် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ မူဝါဒ ဖော်ဆောင်ရေးအဆင့်မှာလည်း တည်ဆဲဥပဒေတွေထဲက ဟာကွက်တွေကို အဆုံးသတ်ဖို့ ကူညီပေးခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ဒေသတွင်းမှာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ အားကောင်းတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးနေတာအပြင် နိုင်ငံတော်အဆင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုကို အရေးယူရန် အစီအစဉ် မူကြမ်း ရေးဆွဲဖို့ တောင်းဆိုထားပြီးပါပြီ။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုကိစ္စ ကိုင်တွယ်ရတာက ကြီးမားတဲ့ စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီစိန်ခေါ်မှုကလည်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး တိုးတက်လာစေဖို့ သိသာထင်ရှားတဲ့ အခွင့်အရေးအဖြစ်လည်း တည်ရှိနေပါတယ်။ ပြဿနာကို သူ့ရဲ့ အရင်းအမြစ်ကနေ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းဖို့ ခွင့်ပြုလိုက်သလိုပါပဲ။

စီမံကိန်းအဖွဲ့ မိတ်ဆက်
အဲ့လက်စ်
အဲ့လက်စ်
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုအစီအစဉ် မန်နေဂျာ
ဘာတွေ လုပ်သလဲ

ကျွန်တော်ကတော့ မြန်မာရုံးရဲ့ တက်ကြွပြီး စွမ်းရည် ပြည့်ဝတဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တရား မဝင် ကုန်သွယ်မှု ဌာနကို ဦးဆောင်ပါတယ်။ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ တာဝန်ရှိသူများနဲ့ အခြားသော စီမံကိန်းများမှ မိတ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများနဲ့ အတူ ပံ့ပိုးပြီး လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ မဟာဗျူဟာကျပြီး လက်တွေ့ဆန်တဲ့ ချည်းကပ်မှုတွေနဲ့ အတူ ရွှေတြိဂံ၊ ဒေါနတနင်္သာရီမြေမျက်နှာသွင်ပြင်နဲ့ အနောက်ဖက်ဘက် နယ်စပ်စတဲ့ နိုင်ငံချင်း နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေတဲ့နေရာကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ရေး၊ လူထုအသိပညာပေရေးနဲ့ တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်တဲ့နေရာလမ်းကြောင်းအကဲဖြတ်မှုများ၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနဲ့ အရေးပါသော မြေမျက်မှာသွင်ပြင်များမှ ဒေသခံနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများနှင့် သင့်တော်သော အတူတကွလုပ်ဆောင်မှုများကိုကို လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။

ဘာဖြစ်လို့ လုပ်တာလဲ

မြန်မာနိုင်ငံဟာ အတော်အရေးပါထူးခြားလှတဲ့ ရတနာတစ်ပါးလို့တောင်တင်စားနိုင်ပြီး ဒေသခံများနှင့် အတူတကွ သူတို့ရဲ့ အနာဂတ်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ပေးဖို့လုပ်ဆောင်ရတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူပါတယ်။ လုံခြုံရေးအရ ဓာတ်ပုံကို မပြသခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

စုစု
စုစု
အာရှဆိုင်ရာ အွန်လိုင်းတောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု မှုခင်းနှင့် သားငှက်ထိန်းသိမ်းရေးအရာရှိ
ဘာတွေ လုပ်သလဲ

မြန်မာနိုင်ငံက တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ဈေးကွက်နဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ကုန်သွယ်မှု လမ်းကြောင်းတွေကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး မြန်မာ့ နိုင်ငံအဆင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဆိုင်ရာ ဥပဒေစိုးမိုးရေး လုပ်ငန်းအဖွဲ့အောက်မှာ ပါဝင်တဲ့ အေဂျင်စီတွေကို နည်းပညာနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုတွေ ပေးနေပါတယ်။

ဘာဖြစ်လို့ လုပ်တာလဲ

လူသားတွေက သဘာဝတရားရဲ့ အကြီးမားဆုံး ရန်သူတွေအဖြစ် ရှည်ကြာစွာ တည်ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ဖို့က ကျွန်မတို့တွေရဲ့ လူ့ကျင့်ဝတ် တာဝန်လည်း ဖြစ်တယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲတွေနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အပြောင်းအလဲတွေ ပြုလုပ်ပေးနိုင်လို့ တကယ့်ကို ကျေနပ်အားရမိပါတယ်။ ဒါက ကျွန်မ လုပ်ဆောင်ခဲ့သမျှထဲမှာ အဓိပ္ပါယ် အရှိဆုံး အလုပ်ပါပဲ။ လုံခြုံရေးအရ ဓာတ်ပုံကို မပြသခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဆိုဖီယာ ဗန်ကျူရီနီ
ဆိုဖီယာ ဗန်ကျူရီနီ
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု အကြီးတန်းအရာရှိ
ဘာတွေ လုပ်သလဲ

တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု အစီအစဉ်ရဲ့ အကြီးတန်းအရာရှိဖြစ်တာကြောင့် မဟာဗျူဟာမြောက်တိုးတက်စေရေးအဆင့်မှ အစီအစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှု၊ ပြန်လည်သုံးသပ်မှုနဲ့ စီမံကိန်းများကို အဆုံးသတ်မှုတွေကို ဆောင်ရွက်ပေးရပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ ကျွန်မက အဖွဲ့ရဲ့ မဟာ ဗျူဟာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ရန်ပုံငွေမြှင့်တင်ရေး၊ grant အစီအစဉ်တွေရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ရာမှာ ရေးသားဆောင်ရွက်ရခြင်း၊ အမျိုးမျိုးသော စီမံကိန်း လှုပ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်းနဲ့ အကဲဖြတ်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ပေးရပါတယ်။ ကျွန်မရဲ့ သိပ္ပံပညာဆိုင်ရာနဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံတွေက မဟာမဲခေါင်ဒေသတွင်းရဲ့ အဓိကထားသော မျိုးစိတ်များ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုထောက်ပံ့ ပံ့ပိုးနေတဲ့လမ်းကြောင်းတွေကို နားလည်ရန်နှင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာရန် နှင့် သက်ဆိုင်သော သုတေသနစီမံကိန်းများ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးတွင် အလွန်အသုံးဝင်ကြောင်းသိရှိရပါတယ်။

ဘာဖြစ်လို့ လုပ်တာလဲ

တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်လေးတွေကို ကျွန်မအလွန်ပဲစိတ်ဝင်စားပါတယ်။ ငယ်ငယ်လေးကတည်းက လူသားတွေကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကနေ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်လေးတွေကို ကာကွယ်ပေးခြင်းတာ၊ သူတို့ရဲ့ သဘာဝနေထိုင်ကျက်စားရာနေရာဒေသလေးတွေမှာပဲ နေထိုင်ကျက်စားစေချင်တာ အဲ့လိုဆန္ဒမျိုးရှိခဲ့ပါတယ်။ အသက်ကြီးလာတာနဲ့ အမျှနားလည်လိုက်ရတာကတော့ အောင်မြင်တဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အစီအစဉ်ဆိုတာ ဇီဝမျိုးမျိုးကွဲတွေရဲ့ ရှင်သန်ရေးနဲ့ ကြာရှည်ခံရေး အထူးသဖြင့် အထောက်အထား အခြေခံသော ဆောင်ရွက်မှုများ ကို ဖြစ်နိုင်အောင် လုပ်ပေးနိုင်တာမျိုးဆိုတာကိုပါ။ ဒါကြောင့် ကျွန်မအနေနဲ့ ထိထိရောက်ရောက်တဲ့ တည်ဆောင်မှုပုံစံနဲ့ လှုပ်ရှားမှု အစီအစဉ်များကို အမြင့်ဆုံးအကျိုးသက်ရောက်မှုနဲ့ ရလဒ်များ ရှိစေဖို့ လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ လုံခြုံရေးအရ ဓာတ်ပုံကို မပြသခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

သျှင်ပိုးအိဒါလီ
သျှင်ပိုးအိဒါလီ
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု အစီအစဉ် အရာရှိ
ဘာတွေ လုပ်သလဲ

ကျွန်မအနေနဲ့ တရားမဝင်တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်ကုန်သွယ်မှုကိုတားဆီးဖို့ ရည်ရွယ်ပြီးအသစ်ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော ဥပဒေများကို ထိထိရောက်ရောက်အကောင်အထည်ဖော်မှုသေချာစေရန် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့များနှင့် သက်ဆိုင်ရာဥပဒေစိုးမိုးရေးအေဂျင်စီများနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ကာ IWTပရိုဂရမ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကို ပံ့ပိုးပေးနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင်IWT Stakeholder Mapping Exercise အတွက် ပံ့ပိုးကူညီမှုအခန်းကဏ္ဍကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါတယ်။ IWTပရိုဂရမ်အတွင်း အွန်လိုင်းစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေပြီး စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ရေး အခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေနေပါတယ်။

ဘာဖြစ်လို့ လုပ်တာလဲ

တိရစ္ဆာန်လေးတွေကို ချစ်တယ်။ သူတို့လေးတွေဟာ ကျွန်မ နှလုံးသားနဲ့အရင်းနှီးဆုံး အစိတ်အပိုင်းနေရာကပါဝင် နေပါတယ်။သူတို့ကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးဖို့၊ ကာကွယ်ပေးဖို့နဲ့ချစ်ခြင်းမေတ္တာတို့ပေးအပ်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။ အကယ်၍ သူတို့သာစကားပြောနိုင်မယ်ဆိုရင် သူတို့ဘယ်လောက်နာကျင်ပြီး သူတို့ရဲ့မိသားစုတွေကို ဘယ်လောက်လွမ်းဆွတ်ကြောင်း ပြောပြပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်မတို့အားလုံးမှာ သူတို့အားလုံးကို သဘာဝအိမ်မှာ မိသားစုနဲ့ ပျော်စေချင်တယ်။ သူတို့ရဲ့သဘာဝမိသားစုအိမ်မှာနေဖို့အတွက် ကျွန်မတို့အားလုံးမှာတာဝန်ရှိပါတယ်။ လုံခြုံရေးအရ ဓာတ်ပုံကို မပြသခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ထက်ဝေအောင်
ထက်ဝေအောင်
သားငှက် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု ဥပဒေစိုးမိုးရေးဆိုင်ရာအရာရှိ
ဘာတွေ လုပ်သလဲ

ကျွန်တော်ကတော့ အစိုးရအေဂျင်စီများကို တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကဏ္ဍတွင် ၎င်းတို့၏စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ပေးခြင်းအားအဓိကလုပ်ဆောင်နေပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တရားမဝင်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် အစိုးရ၏မူဝါဒဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကိုလည်း ပံ့ပိုးကူညီနေပါတယ်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း Facebook ကတစ်ဆင့် တရားမဝင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားနေမှုအား စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။

ဘာဖြစ်လို့ လုပ်တာလဲ

ကျွန်တော်တို့ ဒီလိုလုပ်ရခြင်းမှာ တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်အားလုံးကို သူတို့အိမ်မှာ သူတို့ရဲ့ မိသားစုအစစ်အမှန်တွေနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ကျန်းမာစွာ ရှင်သန်စေချင်တာကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ လုံခြုံရေးအရ ဓာတ်ပုံကို မပြသခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အရင်းအမြစ်များ
တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု
ဗီဒီယိုများ